انتخاب‌ نبيه‌ بِرّي‌ به‌ رياست‌ جنبش‌ امل‌


بخش یازدهم : انتخاب‌ نبيه‌ بِرّي‌ به‌ رياست‌ جنبش‌ امل‌

در فروردين‌ 1359 (آوريل‌) دوران‌ خدمت‌ حسين‌ الحسيني‌ به‌ عنوان‌ دبيركل‌ جنبش ‌امل‌ به‌ پايان‌ رسيد و يك‌ وكيل‌ چهل‌ ساله‌ از اهالي‌ جنوب‌ لبنان‌ به‌ نام‌ «نبيه‌ بري‌» به‌ عنوان ‌رئيس‌ تشكيلات‌ انتخاب‌ شد . انتخاب‌ اين‌ رهبر جديد ، دو نوع‌ تغيير و تحول‌ را در جنبش‌ امل‌ به‌ وجود آورد .

10.jpg

1- جنبش‌ امل‌ تلاش‌ كرد تا چهره‌ خود را از گروه‌ بسته‌ نظامي‌ به‌ جنبش‌ سياسي‌ داراي‌ شاخه‌ نظامي‌ مبدل‌ سازد ؛ دقيقاً همانند حزب‌ فالانژ ، حزب‌ تقدمي‌ اشتراكي‌ (ترقي‌خواه‌ سوسياليست‌) به‌ رهبري‌ وليد جنبلاط‌ و ساير احزاب‌ و گروه‌هاي‌ مسلح‌ لبناني‌ .
2- شخصيت‌ نبيه‌ بري‌ و تغيير و تحول‌ و انقلابي‌ كه‌ در ميان‌ طايفه‌ شيعيان‌ لبنان‌ حاصل‌ شده‌ بود ، از بسياري‌ جهات‌ حالتي‌ نمادين‌ داشت ‌. زيرا وي‌ وكيلي‌ بود كه‌ در درون‌ طايفه‌ شيعه‌ از هيچ‌ جايگاه‌ سنتي‌ برخوردار نبود ، اما موفق‌ شد با تحولي‌ كه‌ امام‌ موسي‌صدر در درون‌ اين‌ طايفه‌ به‌ وجود آورد ، سلسله‌ مراتب‌ رهبري‌ را در جنبش‌ امل‌ طي‌ كند . به ‌قدرت‌ رسيدن‌ نبيه ‌بري‌ ، محصول‌ يك‌ جنبش‌ اجتماعي‌ در درون‌ طايفه‌ شيعه‌ لبنان‌ بود ، زيرا شخصيت‌هايي‌ را كه‌ جزء رهبران‌ سنتي‌ اين‌ طايفه‌ نبودند ، قادر ساخت‌ تا در جايگاه ‌سياسي‌ رسمي‌ قرار گيرند .
در عين‌ حال‌ ، نبيه‌بري‌ با توجه‌ به‌ زمينه‌ها و سوابق‌ فكري‌خويش‌ ، تغيير و تحول‌ حاصله‌ در ميان‌ شيعيان‌ را مجسم‌ مي‌نمود . وي‌ از جمله‌ كساني‌ بود كه‌ در آغاز زندگي‌ سياسي‌ ، جذب‌ خط‌ مشي‌ راديكال‌ گروه‌هاي‌ چپ‌ لبنان‌ با گرايش‌هاي ‌مختلف‌ آن‌ شده‌ بود .


همين‌ افراد با به‌ صحنه‌ آمدن‌ امام‌ موسي‌ صدر و تشكيل‌ يك‌ جنبش‌سياسي‌ - شيعي‌ ، معتقد به‌ بازگشت‌ به‌ اصالت‌ خويش‌ (نه‌ بر اساس‌ پايه‌هاي‌ سنتي‌) شدند .
نبيه‌ بري‌ زماني‌ رياست‌ جنبش‌ امل‌ را بر عهده‌ گرفت‌ كه‌ اين‌ جنبش‌ مي‌بايست‌ قدرت‌ خود را در زمينه‌هاي‌ ايدئولوژيك‌ و نيز صحنه‌هاي‌ عملي‌ مناطق‌ شيعه ‌نشين‌ به‌ نمايش‌ گذارد .
هر اندازه‌ كه‌ امل‌ تلاش‌ داشت‌ تا پايگاه‌ و جايگاه‌ خود را در روستاهاي‌ جنوب‌ لبنان ‌و غرب‌ و جنوب‌ بيروت‌ محكم‌ سازد ، برخورد آن‌ با جناح‌هاي‌ مختلف‌ فلسطيني‌ نيز افزايش‌ مي‌يافت‌ . به‌ همان‌ اندازه‌ كه‌ اوضاع‌ در جنوب‌ لبنان‌ در اثر فعاليت‌هاي‌ فلسطينيان‌ و واكنش‌هاي‌ اسرائيل‌ وخيم ‌تر مي‌شد و به‌ هر اندازه‌ كه‌ شيعيان‌ احساس‌ مي‌كردند فلسطيني‌ها منطقه‌ جنوب‌ لبنان‌ را براي‌ دستيابي‌ به‌ اهدافي‌ مخالف‌ اهداف‌ شيعيان‌ مورد سوء استفاده‌ قرار مي‌دهند و قصد دارند كه‌ آن‌ را به‌ يك‌ دولت‌ كوچك‌ فلسطيني‌ تبديل‌ كنند ، به‌ همان‌ اندازه‌ احساس‌ نياز به‌ يك‌ حامي‌ نظامي‌ براي‌ مقابله‌ با مشكلاتي‌ كه‌ از ناحيه ‌فلسطيني‌ها و گروههاي‌ چپ‌ لبناني ‌، به‌ خصوص‌ در بيروت‌ ايجاد مي‌شد ، افزاشي‌ مي‌يافت ‌.
نبيه‌ بري‌ در خرداد 1359 (ژوئن‌ 1980) اعلام‌ كرد كه‌ ميان‌ جنبش‌ امل‌ و ساف‌ اختلاف‌ منافع‌ وجود دارد . روابط‌ ميان‌ اين‌ دو گروه‌ در سايه‌ نبود يك‌ توافق‌ سياسي ‌دو جانبه ‌، خيلي‌ زود رو به‌ وخامت‌ نهاد و به‌ خشونت‌ گراييد .
در اوايل‌ سال‌ 1359 (اوايل‌سال‌ 1980) درگيري‌هاي‌ شديدي‌ ميان‌ اين‌ دو گروه‌ در جنوب‌ لبنان‌ و بيروت‌ روي‌ داد . به ‌هنگام‌ انتشار خبر شهادت‌ آيت‌ اللّه‌ سيد محمدباقر صدر به‌ دست‌ رژيم‌ عراق و بد رفتاري‌ با شيعيان ‌، درگيري‌هايي‌ ميان‌ جناح ‌هاي‌ مذهبي‌ جنبش‌ امل‌ و گروه‌هاي‌ فلسطيني‌ و لبناني ‌طرفدار عراق پديد آمد .
علاوه‌ بر اين‌ درگيري ‌هاي‌ نظامي‌ در جنوب‌ بيروت‌ ، وضعيت‌ نويني‌ در صحنه‌ سياسي‌ لبنان‌ پديدار شد . پس‌ از مخالفت‌ مصرانه‌ امل‌ با پيوستن‌ به‌ جبهه‌ چپ‌ گرايان‌ لبنان‌ ، اين‌ جبهه‌ در مقابل‌ جناح‌ هاي‌ ماروني‌ از يك‌ طرف‌ و طايفه‌ شيعه‌ از طرف‌ ديگر ، به‌ طور فزاينده‌اي‌ ماهيت‌ «سني‌» به‌ خود گرفت ‌. اين‌ گرايش‌هاي‌ طايفه‌اي‌ بر روابط‌ ميان‌ جنبش‌ امل ‌و ساف‌ كه‌ به‌ طور آشكار چهره‌ سني‌ داشت ‌، تأثير گذاشت‌ .
از سوي‌ ديگر ، در اثر آغاز جنگ‌ تحميلي‌ عراق عليه‌ ايران‌ در شهريور 1359(سپتامبر 1980) رويارويي‌ شيعيان‌ با گروه‌هاي‌ چپ‌ و جناح‌ هاي‌ فلسطيني‌ عراق شديدتر و آشكارتر شد . اين‌ جنگ‌ نيز همانند ساير كشمكش‌هاي‌ منطقه‌اي‌ بر لبنان‌ تأثيرگذار بود . اين‌ درگيري‌ها تا زمان‌ تهاجم‌ گسترده‌ اسرائيل‌ به‌ لبنان‌ در خرداد 1361 (ژوئن‌ 1982) ادامه‌ يافت ‌. در طول‌ اين‌ دو سال‌ ، چنين‌ رويدادهايي ‌، وقايع‌ روزانه‌ جنوب‌ لبنان‌ و بيروت‌ شده‌ بود . شديدترين‌ درگيري‌ها در فروردين‌ 1361 (آوريل‌ 1982) براي‌ سيطره‌ بر جنوب ‌لبنان‌ و حومه‌ جنوبي‌ بيروت‌ روي‌ داد .
اين‌ درگيري‌هاي‌ مداوم‌ از يك‌ سو ، جايگاه‌ جنبش‌ امل‌ در درون‌ طايفه‌ شيعيان‌ لبنان ‌را تقويت‌ كرد و از سوي‌ ديگر ، چهره‌ ملي‌ و لبناني‌ امل‌ را نشان‌ داد ؛ زيرا اين‌ جنبش‌ طي‌ درگيري‌هاي‌ ياد شده‌ خواسته‌هاي‌ خود را براي‌ ايجاد يك‌ راه‌ حل‌ لبناني‌ براي‌ مشكلات‌ جنوب‌ اين‌ كشور با شدت‌ بيشتري‌ مطرح‌ مي‌كرد . تقاضاي‌ اخراج‌ «نيروهاي‌ بيگانه‌» يا به‌ عبارت‌ ديگر ، نيروهاي‌ ساف‌ از لبنان‌ كه‌ با تقاضاي‌ سنتي‌ ماروني‌ها هماهنگ‌ بود ، توسط ‌امل‌ به‌ صورت‌ گسترده‌اي‌ مطرح‌ شد . به‌ گونه ‌اي‌ كه‌ در آوريل‌ 1982 ، بشير جميل‌ (فرمانده ‌شبه‌ نظاميان‌ ماروني‌) در اوج‌ درگيري‌ ها در جنوب‌ لبنان ‌، آمادگي‌ خود را در زمينه ‌قراردادن‌ نيروهاي‌ خود در اختيار جنبش‌ امل‌ به‌ طور علني‌ اعلام‌ كرد . اما نبيه‌ بري‌ در آن ‌هنگام‌ مي‌توانست‌ به‌ اين‌ پيشنهاد جواب‌ مثبت‌ دهد .
جنبش‌ امل‌ كه‌ بر ضد ساف‌ مي‌جنگيد ، خطر اسرائيل‌ را هم‌ سطح‌ خطر ساف‌ نمي‌ديد . اگرچه‌ اعلام‌ اين‌ مطلب‌ به‌ طور علني‌ براي‌ اعضاي‌ اين‌ جنبش‌ ممنوع‌ شده‌ بود ، كاملاً روشن‌ بود كه‌ اعضاي‌ امل‌ نسبت‌ به‌ پاکسازي‌ جنوب‌ لبنان‌ از وجود نيروهاي‌ ساف‌ توسط‌ ارتش‌ اسرائيل‌ به‌ هيچ‌ وجه‌ افسوس‌ نخواهند خورد . در اين‌ زمينه‌ «محمود غدار» يكي‌ از رهبران ‌امل‌ در جنوب‌ لبنان‌ در آوريل‌ 1982 آشكارا اعلام‌ كرد كه‌ اگر نيروهاي‌ ساف‌ جنگ‌ خود را عليه‌ شيعيان‌ متوقف‌ نكنند ، به‌ يارانش‌ دستور خواهد داد براي‌ شكستن‌ آتش‌ بسي‌ كه‌ در جنوب‌ لبنان‌ برقرار شده ‌، به‌ سمت‌ اسرائيلي‌ها تيراندازي‌ كنند تا در مقابل ‌، ارتش‌ اسرائيل ‌وارد جنوب‌ لبنان‌ شود و به‌ ساف‌ ضربه‌ بزند . بدين‌ ترتيب‌ ، جنبش‌ امل‌ ، طي‌ چند سال‌ از موضع‌ بي ‌طرفي‌ نسبت‌ به‌ ساف‌ به‌ موضع‌ دشمني‌ و خصومت‌ شديد تغيير جهت‌ داد .
همه‌ اين‌ رويدادها زماني‌ اتفاق مي‌افتاد كه‌ نبيه ‌بري‌ و جنبش‌ امل‌ با مسئله‌ چگونگي ‌برقراري‌ روابط‌ با ايران‌ اسلامي‌ روبرو بودند . اين‌ موضوع‌ در كنار مسئله‌ درگيري‌ با ساف ‌، مسئله‌اي‌ سرنوشت‌ ساز در زندگي‌ طايفه‌ شيعه‌ لبنان‌ به‌ شمار مي‌رفت ‌. در خصوص‌ نحوه‌ برقراري‌ روابط‌ با انقلاب‌ اسلامي‌ ايران ‌، امل‌ با خطر تفرقه‌ و چند دستگي ‌روبرو شده‌ بود .


اضافه کردن نظر

با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود خدمات رسانی پایگاه جامع عاشورا نقش کاملا موثری ایفا می کنند لذا صمیمانه از شما خواهشمندیم با عنایت به حدیث شریف نبوی که «مومن آیینه مومن است»، شما نیـز آیینه ما باشیـد و با یادآوری نقاط قوت و ضعف پایگاه جامع عاشورا، ما را از این فیض الهی محروم نفرمایید.

چند نکته:
• نظرات شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت منتشر خواهد شد.
• نظرات تکراری و تبلیغاتی(به جز وبلاگ ها) تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• در صورتی که نظر شما نیاز به پاسخ دارد، پاسخ خود را در ذیل همان موضوع دنبال فرمایید.

 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir