دعا و قضا و قدر الهی

بخش دوم از سلسله مقالات دعا:

دعاي اميدوارانه تغيير دهنده‌ي قضاي الهي

معتقد بودن به اينكه امر مورد نظر ما تقدير شده است و مقدر شدن آن باعث مي شود كه دعا در آن تاثيري نداشته باشد ، در فرهنگ اهل بيت « عليهم السلام » اشتباه است .

امام صادق « عليه السلام » فرمودند :

يا ميسر ! ادع و لاتقل إن الأمر قد فُرِغَ منه (1)

اي ميسر ! دعا كن و مگو كه كار از كار گذشته ] و آنچه مقدر شده همان مي شود و دعاي من بي‌تاثير است [

3.jpg

عطا نتيجه‌ي درخواست

قضاي خداوند با دعا تغيير مي‌‌كند،(2) يعني مي‌توان با دعا بلاي مقدري را به تاخير انداخت ، يا نيكي و خيري را پيش كشيد ، به علاوه ، خداوند ، عطا و بخشش خود را منوط به درخواست ما فرموده است ، هر چه سوال ما و عرض حاجت ما و ذلت ما در برابر خدا بيشتر باشد ، بركت او بر ما نازلتر خواهد بود ، وگرنه لب فرو بستن از سوال ،نتيجه‌اي جز محروم ماندن از عطاي خدا ندارد .

امام صادق « عليه السلام » فرمودند :

.... و لو أن عبداً سده فاه لم يعط شيئاً فسل تعط يا ميسرا ! إنه ليس من باب يقرع إلا يوشك ان يفتح لصاحبه (3)

...و اگر بنده‌اي دهان خود را ببندد و درخواست نكند ، چيزي به او داده نمي‌شود پس درخواست كن تا به تو داده شود ! اي ميسر ! هيچ دري نيست كه كوبيده شود ، جز آنكه اميد آن مي‌رود كه به روي كوبنده باز گردد.

بخشنده‌ي عطيه‌هاي بزرگ ، همان عطا كننده‌ي نعمت‌هاي كوچك

گاه مي انديشيم كه درخواست ريزه كاري‌هاي زندگي از خداوند و طلب كوچكترين خواسته‌هايمان از او ، ضرورت ندارد . فكر مي‌كنيم حتماً بايد حاجت مهم و اضطرارآوري پيش آمده باشد كه دست دعايمان ، به دامن عنايت خداوند چنگ زند . اما حقيقت اين است كه بخشنده‌ي خواسته‌هاي بزرگ ، همان عطا بخش حاجت‌هاي ناچيز است و آنكه سختي‌هاي بزرگ را از سر ما مي‌گرداند و گرفتاري‌هاي عظيم را برايمان برطرف ميكند ، همو صاحب كوچك‌ترين احتياج‌ها و برآورنده‌ي ريزترين نيازهاست .

امام صادق « عليه السلام » مي‌فرمايند :

لاتتركوا صغيره لصغرها أن تدعوا بها إن صاحب الصغار هو صاحب الكبار (4)

هيچ حاجت كوچكي را به خاطر كوچكي‌اش رها نكنيد ،از اينكه ] برايش [ به درگاه خداوند ،‌ دعا كنيد . زيرا آنكه حاجات كوچك به دست اوست ، همان است كه حاجت بزرگ را در اختيار دارد .

دعا نه تنها وسيله كه هدف نيز هست

درست است كه دعا ،‌وسيله سبب و ابزاري است براي رفع حاجات و برطرف شدن نيازهايمان از خزانه‌ي غيب . اما نكته‌ي مهم اين است كه نگاه صرفاً ابزاري به دعا ،‌ديدي منصفانه مورد پسند خداوند نيست . به تعبيري ، دعا فقط يك جاده نيست كه از آن گذر كنيم تا به مقصود و مطلوب مادي يا معنوي‌مان برسيم ، بلكه توجه به خود اين راه نيز ارزش دارد . همين كه اظهار عبوديت و بندگي است ، همين كه مظهر سرنهادن به عظمت آستان ربوبي است ، همين كه ساختار خداپرستي است، براي آشكار شدن ارجمندي آن بس است . گر چه در ظاهر ،‌حاجت ما برآورده نشود .

22.jpg

اذن دعا ، لطف خدا

اساساً اين لطف خداست كه دري را براي ارتباط ما با خودش باز نموده و راهي را براي متصل شدنمان به رحمتش گشوده . همين كه اجازه داده لب‌هاي ما به گفتگو با او حركت كند و زبانمان به راز گفتن باحضرتش بچرخد ، خود لطفي بزرگ در حق ماست ، و بايد شاكر اين اجازه‌ي الهي باشيم . در دعاي شريف افتتاح خطاب به خدايمان چنين عرضه مي‌داريم :

اللهم اذنت لي في دعائك و مسئلتك (5)

خدايا! به من اجازه‌ي خواندن و خواستن از خود دادي .

دعا وسيله‌ي تقرب به خدا

اگر هيچ بهره‌ي مادي از دعايمان نبريم ، دست كم – و بلكه دست بالا - اين فايده‌ي بزرگ و اين سعادت والا نصيبمان شده كه با خالقمان به سخن بنشينيم و به دنبال آن به او تقرب پيدا كنيم . تقربي كه مايه و شالوده‌اش ،‌معرفت الله است و از معرفت و شناخت خدا بالاتر ، مگر نعمتي پيدا مي شود ؟

امام صادق « عليه اللام » مي‌فرمايند :

عليكم بالدعاء فإنكم لاتقربون بمثله(6)

بر شما باد به دعا كردن كه تقرب - به خدا - پيدا نمي كنيد با چيزي مثل دعا ...

با دعا بر بلا سبقت بگيريم

حال كه موضوعيت و ارزش مستقل دعا را دريافتيم ، ديگر تنها انگيزه‌ي ما براي دعا كردن ، گرفتاري و مبتلا شدن نيست اگر فرهنگ دعا در زندگي ما ،جا بيفتد ، آن وقت ، نيازي نيست كه حتماً به مانعي در كارهايمان برخوريم و يا با سختي و كژي مواجه شويم تا به دعا روي آوريم ، بلكه سوار بر بال كبوترهاي دعا ، به سرعت از هجوم تيرهاي بلا مي‌گريزيم و بر آنها سبقت مي‌گيريم و به علاوه از آثار معرفتي آن هم بهره‌مند ميشويم . اگر در هنگام عافيت ، خدا خواني ، عادت ما شود ، آن وقت كه در تنگي و ضجر قرار مي گيريم ، صدايمان براي آسمانيان ، ناآشنا نيست و گوش ملائك با نواي انابه‌ي ما غريبي نمي‌‌كند .

امام صادق « عليه السلام » فرمودند :

من تقدم في الدعاء استجيب له نزل به البلاء و قالت الملائكه :« صوت معروف» ...(7)

هر كه در دعا پيش افتد وقتي به او بلايي برسد دعايش مستجاب مي شود و فرشتگان مي‌گويند : صدايي آشناست .

پی نوشتها :

(1) امام صادق « عليه السلام » مي‌فرمايند :« ... إن عند الله عزوجل منزله لاتنال الا بمساله ولو أن عبداً سد فاه لم يعط شيئاً .. » (اصول كافي ، ج 4 ، ص 211)

(2) اصول كافي ، ج 2 ، ص 469 .

(3) اصول كافي ، ج 4 ، ص 211.

(4) اصول كافي ،ج 4 ، ص 212.

(5) دعاي افتتاح ، مفاتيح الجنان .

(6) اصول كافي ، ج 4 ، ص 212.

(7) اصول كافي ، ج 4 ، ص 219

اضافه کردن نظر

با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود خدمات رسانی پایگاه جامع عاشورا نقش کاملا موثری ایفا می کنند لذا صمیمانه از شما خواهشمندیم با عنایت به حدیث شریف نبوی که «مومن آیینه مومن است»، شما نیـز آیینه ما باشیـد و با یادآوری نقاط قوت و ضعف پایگاه جامع عاشورا، ما را از این فیض الهی محروم نفرمایید.

چند نکته:
• نظرات شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت منتشر خواهد شد.
• نظرات تکراری و تبلیغاتی(به جز وبلاگ ها) تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• در صورتی که نظر شما نیاز به پاسخ دارد، پاسخ خود را در ذیل همان موضوع دنبال فرمایید.

نظرات  

 
م
+1 #2 م 1394-02-15 18:26
ممونم :-)
 
 
مازیار
+1 #1 مازیار 1394-02-01 13:07
سپاسگزارم از زحمتی که می کشید.
 
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir