عروسي قاسم در روز عاشورا چگونه است؟

پرسش :

 عروسي قاسم در روز عاشورا چگونه است؟

 

 

پاسخ :

 جواب اجمالي: قاسم بن حسن، در واقعه عاشورا، بيش از ده سال داشته. ولي به پانزده سال نرسيده بوده است. اوّلين بار داستان ازدواج قاسم با دختر امام حسين(عليه السلام)، در كتاب "منتخب المراثي" و "روضة الشهداي" ملاحسين كاشفي طرح گرديده. با اين وجود بيشتر تحليل‏گران واقعه عاشورا چون: شيخ عباس قمي، حاجي نوري و شهيد مطهري عروسي قاسم را در كربلا مردود مي‏دانند. شيخ عباس قمي معتقد است: داماد امام حسين(عليه السلام) از فرزندان امام حسن(عليه السلام)، حسن مثني مي‏باشد.

جواب تفصيلي: قاسم بن حسن در واقعه كربلا سنش از ده سال بيشتر بود ولي به پانزده سال نرسيده بود. طبري مي‏گويد قاسم ده سال داشت و در مقتل ابي‏مخنف آمده كه قاسم در كربلا چهارده ساله بود[1] علامه مجلسي مي‏گويد كه در نقل ماجراي عروسي قاسم به مدارك معتبر متكي نبوده است، منشأ اين حكايت دو كتاب است يكي منتخب المراثي كه بهترين تأليفات به زبان عربي مي‏باشد و نويسنده آن شيخ فخرالدين طريحي صاحب مجمع البحرين است و ديگري روضة الشهداء نوشته ملاحسين كاشفي صاحب انوار سهيلي است اين كتاب اولين مَقتلي است كه به فارسي نوشته شده است.[2]

در اين رابطه نقل مي‏كنند كه وقتي امام حسين مسير مدينه تا كربلا را طي مي‏نمود حسن بن حسن از عموي خويش امام حسين(عليه السلام) يكي از دو دختر او سكينه و فاطمه را خواستگاري كرد حسين(عليه السلام) فرمود: هر يك را كه بيشتر دوست داري اختيار كن، حسن خجالت كشيد و جوابي نداد حسين(عليه السلام) فرمود: من براي تو فاطمه را اختيار كردم كه به مادرم فاطمه بنت رسول(صلي اللَّه عليه و آله) شبيه‏تر است، بدين ترتيب وجود فاطمه نو عروس در كربلا امري مسلّم است. اگر فرض كنيم ازدواج قاسم درست باشد بايد گفت امام حسين(عليه السلام) دو دختر به نام فاطمه داشتند كه يكي را به حسن تزويج كرده و ديگري را براي قاسم عقد نموده‏اند يا اين كه بگوئيم دختري كه به عقد قاسم در آمده اسمش فاطمه نبوده و در تاريخ اشتباه نقل شده و اگر اين داستان را صحيح ندانيم بايد بگوئيم راويان نام حسن را از روي اشتباه، قاسم نقل كرده‏اند

اما نمي‏توان ناديده گرفت كه نويسنده روضةالشهداء مردي عالم و متجر بوده و در شهر هرات زندگي مي‏كرده و معاصر با صاحب كتاب روضةالصفا بوده و امير عليشير وزير هم عصر او، مردي علم دوست بوده است و كتب ادبي و بخصوص تاريخي و امكاناتي كه آن وقت در هرات بوده در هيچ زماني و در هيچ شهري وجود نداشته است از طرف ديگر بايد گفت ما مصالح اعمال ائمه معصومين را به درستي نمي‏توانيم تشخيص دهيم.[3]

با اين وجود بيشتر تحليل‏گران واقعه عاشورا عروسي قاسم را نادرست مي‏دانند. محدث قمي در منتهي الآمال[4] و در كتاب نفس‏المهموم[5] دامادي قاسم را رد مي‏كند و مي‏گويد نويسندگان نام حسن را با قاسم اشتباه كرده‏اند علامه شهيد مرتضي مطهري عروسي قاسم را مردود مي‏داند و مستند مي‏كند به اين كه در هيچ كتاب معتبري وجود ندارد و حاج نوري هم گفته ملاحسين كاشفي اولين كسي است كه اين مطلب را در كتاب روضةالشهداء آورده و اصل قضيه صددرصد دروغ است.[6]

بطور كلي آنچه از اشارات صاحب نظراني و مشاهدات بر مي‏آيد مي‏توان گفت نقل ماجراي عروسي قاسم كه بياني از شدت قساوت و بي‏رحمي لشگريان يزيد است[7] اگر به همان اندازه‏اي كه تاريخ به آن اهميت داده مورد توجه قرار بگيرد و بُغض مجين اهل‏بيت را نسبت به دشمنان برانگيزد، امري پسنديده است. اما طبق اشاره‏اي كه استاد مطهري دارد اگر بنا باشد كه آن را با بزرگنمايي مطرح كنند و تعزيه از آن بسازند.[8] و يا چنان كه ديده شده حجله‏اي بيارايند و حنايي تدارك ببينند، در اين صورت اهانتي به ساحت قدس عاشورا و فرهنگ عاشورائيان انجام داده‏اند.

--------------------------------------------------------------------------------

[1] . منتخب التواريخ، حاج محمد هاشم بن محمدعلي خراساني، انتشارات علميه اسلاميه، ص 266.

[2] . رياض، المقدس، المسمي بحدائق الاش، مرحوم صدرالدين، واعظ قزويني، ج دوم، كتابفروشي اسلاميه، تهران، 1374 ه ق، ص 42.

[3] . دمع السجوم ترجمه نفس المهموم، ترجمه و تحقيق علامه ابوالحسن، شعراني، بهار78، ناشر ذوي القربي، ص 342؛ زندگاني امام حسين، سيد هاشم، رسولي محلاتي، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1374، ص 478.

[4] . منتهي الآمال، محدث قمي، انتشارات هجرت، تابستان 74، چاپ هشتم،ج 1، ص 700.

[5] . ابوالحسن، شعراني همان مأخذ.

[6] . حماسه حسيني، مرتضي، مطهري، انتشارات صدرا، خرداد 1364، ج اول، ص 28.

[7] . برداشتي از تاريخ زندگي امام حسين، عمادالدين حسين، اصفهاني، (عمادزاده)، انتشارات اسوه، 1373، جلد دوم، ص 137.

[8] . مرتضي، مطهري، برداشته از همان مأخذ.

 

دسته بندی پرسش ها

 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir